На гэтым занятку вы навучыцеся распазнаваць, калі медыйнае паведамленне спрабуе сфармаваць вашае меркаванне. Вы папрактыкуецеся ў выяўленні заангажаванасці, эмацыйных пасылаў і навучыцеся крытычна мысліць, перш чым паверыць або падзяліцца чымсьці, што бачыце ў Інтэрнэце.
Распазнайце прадузятасць У гэтым практыкаванні вы прачытаеце дзве кароткія версіі адной і той жа навіны пра пратэст у гарадскім парку. Але ёсць адзін нюанс: гісторыі пададзены па рознаму.
Некаторыя фрагменты выкарыстоўваюць заангажаваную мову або эмацыйныя вобразы, каб прасоўваць пэўную пазіцыю. Іншыя напісаны ў нейтральнай і паважлівай манеры, прадстаўляючы выключна факты.
Ваша задача:
Уважліва паглядзіце на прапановы і малюнкі ў абедзвюх гісторыях.
Вызначце, ці з’яўляецца які-небудзь тэкст ці малюнак маніпулятыўным. Адкажыце сабе на пытанне, чаму вы так лічыце.
Гэтае практыкаванне дапаможа вам:
– Распазнаваць, калі медыя спрабуюць уплываць на ваша меркаванне
– Зразумець, як выбар словаў і выяваў уплывае на нашы эмацыйныя рэакцыі
– Развіваць упэўненасць у крытычным аналізе навін
Гатовы? Пачынаем!
«Агрэсіўны натоўп парушае спакой грамады з-за звычайнага абразання дрэваў»
Дзесяткі гучных, абураных жыхароў сабраліся ўчора перад ратушай, абвінаваціўшы гарадскіх работнікаў у знішчэнні дрэў, хоць планавалася толькі нязначнае абразанне галін. Агрэсіўная група адмовілася слухаць тлумачэнні і выклікала парушэнне грамадскага парадку, марнуючы час чыноўнікаў.
Грамадскія актывісты і жыхары сабраліся ўчора, каб выказваць занепакоенасць планам догляду дрэў у горадзе. Некалькі жыхароў заявілі, што непакояцца пра магчымае пашкоджанне векавых дрэў. Гарадскія чыноўнікі растлумачылі план і запрасілі да далейшага дыялогу.
Давайце праверым веды
Практыкаванне “Тэндэнцыйная vs нейтральная мова”
Перацягні выказванні, змешчаныя зправа, на характарыстыкі, якім, з твайго пункту гледжання, гэтыя словы адпавядаюць.
Віктарына «Што я ведаю зараз пра медыяпісьменнасць»
Пратэстуйце свае веды: Медыяпісьменнасць і крытычнае мышленне
1. Што такое медыяпісьменнасць?
2. Чаму медыяпісьменнасць важная ў сучасным лічбавым свеце?
3. Што з пералічанага найлепш ілюструе, як медыя могуць уплываць на наша ўспрыманне?
4. Якое першаснае пытанне варта сабе задаць пры праглядзе навіны ў Інтэрнэце?
Практыка "Дапасуй тэрміны, звязаныя з медыя"
Ніжэй знаходзяцца тры важныя тэрміны, звязаныя з медыяграматнасцю.
Тваё заданне — перацягнуць кожнае азначэнне або прыклад да адпаведнага тэрміна.
Не спяшайся і памятай — гаворка ідзе пра навучанне, а не пра дасканаласць!
Медыяпісьменнасць
Ніжэй знаходзяцца тры важныя тэрміны, звязаныя з медыяграматнасцю.
Тваё заданне — перацягнуць кожнае азначэнне або прыклад да адпаведнага тэрміна.
Не спяшайся і памятай — гаворка ідзе пра навучанне, а не пра дасканаласць!
Перацягні словы да адпаведных палёў
На тэлефоне спачатку націсні на тэрмін, а потым — на патрэбнае поле.
Газетны артыкул падае толькі адзін бок палітычнай дыскусіі і выкарыстоўвае эмацыйную мову, каб падтрымаць гэты бок. Да гэтага пасуе:
Артыкул пра пратэст мае загаловак «Раз'юшаны натоўп залівае вуліцы», у той час як іншы называе яго «Грамадзяне патрабуюць змен». Да гэтага пасуе:
Перш чым давяраць артыкулу, ты правяраеш, ці аўтарытэтны сайт, хто аўтар артыкула і ці падмацаваны ён фактамі. Да гэтага пасуе:
Аналіз сцэнара ў сацыяльных сетках
Інструкцыя:
Прачытайце кароткі пост у сацыяльных сетках пра лакальную праблему і адкажыце на пытанні для праверкі крытычнага мышлення.
«Шакуюча! Горад высякае дзесяткі здаровых дрэў, каб пабудаваць модную веладарожку, пра якую ніхто не прасіў. Жыхары абураныя, але гарадская рада адмаўляецца слухаць. Ці гэта прагрэс?»
Практыкаванне "Ці бачыш ты ўплыў?"
Якая галоўная мэта гэтага паста?
Якое слова паказвае на заангажаванасць у паста?
Што трэба зрабіць, каб зразумець усю сітуацыю?
Падсумаванне
Выдатная праца! Вы толькі што папрактыкаваліся глядзець глыбей за паверхню медыйнага паста. Вы навучыліся:
- Распазнаваць заангажаваную лексіку
- Заўважаць, калі нехта спрабуе навязаць вам ацэнку падзей
- Задаваць ключавыя пытанні да крыніц інфармацыі
Кожны раз, калі вы робіце паўзу, каб задумацца, вы становіцеся больш свядомым і абароненым карыстальнікам медыяпрасторы. Так трымаць!
Занятак створаны ў межах міжнароднага праекта “BonJour! Enhancing the Critical Media Literacy of the Elderly through Digital Education and Journalism”, падтрыманага ў межах праграмы Erasmus+ INDIRE .
Проект у 2024-2026 гг. рэалізавалі арганізацыі EduVita (Італія), Fundacja Pro Scientia (Польшча), Nazilli Nazhayat (Турцыя), My Madeira Island (Партугалія), EBI (Аўстрыя), а таксама Міжнародны фонд развіцця адукацыі дарослых (IFAE).
